Uit recente cijfers van het RIVM blijkt dat steeds meer mensen zich met een tekenbeet bij de huisarts melden. Ook het aantal mensen met de ziekte van Lyme stijgt nog steeds. Teken komen het hele jaar door voor, maar de meeste mensen worden gebeten van maart tot oktober. Daarom geeft het Centraal Bureau Drogisterijbedrijven op 29 maart de aftrap voor een landelijke tekencampagne ‘Een teek? Pak ‘m beet!’ Deze campagne wordt wederom georganiseerd in samenwerking met het RIVM en de GGD.

Een tekenbeet is meestal onschuldig. Maar een deel van de teken in Nederland draagt een bacterie bij zich die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Als een besmette teek meer dan 24 uur op de huid vast zit, kan de bacterie worden overgebracht. Daarom is snel verwijderen belangrijk.

Controle
Teken lijken op kleine spinnetjes en zijn zo klein als een speldenkop:1 tot 3 mm. Ze komen voor in bossen, duinen, heidegebieden, beschutte weilanden, parken en tuinen in het hele land. Teken leven van het bloed van mensen en dieren. Ze gaan op zoek naar een warm en vochtig plekje, bijvoorbeeld achter de oren, in de liezen, knieholtes of oksels. Bij kinderen zijn teken vaak op het hoofd te vinden: bij de haargrens en achter de oren. Ze bijten zich vast en zuigen zich vol met bloed. Meestal merk je daar niks van. Ter preventie van tekenbeten kunnen middelen die minimaal 30% DEET (diëthyltoluamide) bevatten op het lichaam worden aangebracht. Anti-muggenmiddelen bevatten meestal minder dan 30% DEET, waardoor ze niet voldoende werkzaam zijn.

Verwijderen
Een tekencontrole op de bovengenoemde plaatsen nadat men in het groen is geweest, is een kleine moeite maar erg belangrijk. Mocht er inderdaad sprake zijn van een teek, dan is zaak om deze zo snel mogelijk en op de juiste manier te verwijderen. Wanneer de teek binnen 24 uur verwijderd wordt, is de kans op besmetting namelijk zeer klein. Dit gaat als volgt:

• Neem een puntig pincet waarmee je de teek goed bij de kop kunt vastpakken (laat het lichaam van de teek altijd met rust). Er kan ook een speciale tekentang worden gebruikt. Adviseer om de gebruiksaanwijzing van de tekentang goed door te lezen.
• Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid bij de kop beet en trek hem er langzaam uit zonder te draaien (tenzij anders vermeld in de handleiding van het product). Als er een stukje van de monddelen van de teek in de huid achterblijft, is dat ongevaarlijk. Dat komt er vanzelf weer uit, net als bij een splinter.
• Ontsmet het wondje met 70% alcohol of jodium. Het is niet nodig om alcohol of jodium te gebruiken voordat je de teek verwijdert.
• Noteer de datum waarop en de plek op het lichaam waar de tekenbeet zat in de agenda.

Ziekte van Lyme
De ziekte van Lyme is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi.Teken kunnen de ziekte van Lyme overbrengen als ze zelf besmet zijn met deze bacterie én als ze voldoende lang hebben vastgezeten in de huid. De meeste mensen krijgen helemaal geen klachten na een tekenbeet. Ook als er een klein rood plekje ontstaat, is er geen reden voor paniek. Maar als na een tekenbeet een rode cirkel ontstaat rond de plaats van de beet of wanneer er andere gezondheidsklachten als griepachtige verschijnselen, heftige pijn aan een arm of been, pijnlijke, gezwollen gewrichten of de neiging tot flauwvallen ontstaan, dan moet men direct contact opnemen met de huisarts. Een onbehandelde infectie kan chronisch worden, waarbij men last kan krijgen van het zenuwstelsel, gewrichten, huidaandoeningen of hartritmestoornissen.
De ziekte wordt behandeld met een kuur van antibiotica. Hoe eerder dat gebeurt, hoe beter en sneller het resultaat. Mensen kunnen elkaar niet besmetten. Ook huisdieren kunnen ziek worden na een tekenbeet, maar de ziekte wordt niet overgedragen van (huis)dier op mens.

RIVM: aantal beten en besmettingen stijgt
Onlangs heeft het RIVM – Centrum Infectieziektebestrijding - een landelijk onderzoek naar het vóórkomen van de ziekte van Lyme in de huisartsenpraktijk uitgevoerd. Uit dit onderzoek komt naar voren dat huisartsen in 2009 bij circa 22.000 mensen in Nederland een erythema migrans, ofwel het eerste teken van de ziekte van Lyme hebben vastgesteld. Dat aantal is 5000 meer dan in 2005 en daarmee wordt de stijgende trend vanaf 1994 voortgezet. In 2009 hebben 93.000 mensen de huisarts bezocht vanwege een tekenbeet. Uit eerdere gegevens was al gebleken dat jaarlijks naar schatting ruim een miljoen Nederlanders een tekenbeet oploopt. Extra aandacht voor teken is dus niet overbodig!

Mijn drogist weet er meer van
Voor een goed advies over het verwijderen van teken is een bezoek aan de huisarts niet nodig. Ook het deskundige personeel in de drogisterij kan alle vragen beantwoorden. Hang daarom de campagneposter op een zichtbare plaats in de winkel, zodat de consument weet dat hij bij u terecht kan voor tips en advies over het verwijderen van teken. Tijdens de campagneperiode is er bij de drogist ook een folder verkrijgbaar over de ziekte van Lyme en de mogelijkheden tot preventie. De inhoud van deze folder is door het RIVM ontwikkeld in nauwe samenwerking met de vakgroep voor Publiekscommunicatie over infectieziekten en deskundigen uit diverse organisaties en beroepsgroepen.  Wilt u de tekenfolder downloaden? Klik dan hier voor een pdf-bestand. Op www.weekvandeteek.nl vindt u nog meer informatie over teken en de ziekte van Lyme.

Centraal Bureau Drogisterijbedrijven
Het Centraal Bureau Drogisterijbedrijven (CBD) behartigt de belangen van de drogisterijbranche op alle terreinen, van farmaceutisch tot sociaaleconomisch. Deze belangenorganisatie heeft als primair doel het verhogen van de kwaliteit in de drogisterijbranche in het algemeen en het waarborgen van de kwaliteit van aflevering van zelfzorggeneesmiddelen door de drogist in het bijzonder.

Voorlichtingscampagnes “Mijn drogist weet er meer van”
De campagne “Een teek? Pak ‘m beet!” maakt deel uit van een serie landelijke voorlichtingscampagnes over gezondheidsthema’s binnen de drogisterijbranche. Onder het motto “Mijn drogist weet er meer van” wordt tijdens campagnes met posters en folders de adviesrol en deskundigheid van de drogist onder de aandacht gebracht van het grote publiek.Lees meer over deze campagnes.

---

Noot voor de redactie (niet voor publicatie):
Voor meer informatie en/of aanvullend (hoge resolutie) rechtenvrij beeldmateriaal neemt u contact op met  Hanneke Bos, via 0346-584200 of h.bos@cbd-maarssen.nl

Claimer:
Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) coördineert in opdracht van het ministerie van VWS de infectieziektebestrijding in Nederland. Het RIVM besteedt uiterste zorg aan actuele en correcte publieksinformatie. Dit doet het RIVM in nauwe samenwerking met de vakgroep voor Publiekscommunicatie over Infectieziekten, en deskundigen uit diverse organisaties en beroepsgroepen.
Bij de informatie over teken en de ziekte van Lyme heeft het RIVM onder andere samengewerkt met: GGD Nederland, GGD Midden Nederland, GGD West Brabant, de Hulpverleningsdienst Groningen en de Stichting Samenwerkende Artsen- en Adviesorganisaties in de Gezondheidszorg (SAAG).
Aan de inhoud van deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend.